Column Clementie: Artificiteit

De wekelijkse column van Raymond Clement. Deze week: Artificiteit

Ophef in het land. De minister president gebruikt AI. Robo Robbie. Zou de schok net zo groot zijn geweest als bleek dat de minister president geestverruimende middelen gebruikte? Kans kan niet gering zijn, aangezien onderzoek laat zien dat meer dan 10% van de Nederlandse volwassenen af en aan drugs gebruikt. Dat laatste cijfer verklaart niet geheel het stemgedrag van de Nederlandse kiezer tijdens de laatste verkiezingen. Het percentage is voorts ook te laag om het aantal streams van Mart Hoogkamer te verklaren.

Ook zonder onderzoek weten we zeker dat niet alle politici geestverruimende middelen gebruiken. Een meer beperkt en ingekeerd hoopje mensen als de huidige VVD-leiding heb ik zelden gezien.

Drugsgebruik en AI beheersen het nieuws deze week. Twee onderwerpen die wat op afstand van elkaar lijken te staan, echter worden verbonden door één woord. Authenticiteit. Zowel AI als drugs hebben een eroderend effect op de authenticiteit. En echtheid is toch wat we verwachten. De basis van ons vertrouwen, de ervaren echtheid die geloof geeft of ons doet aangetrokken voelen tot een persoon.

Drugs en AI ondergraven de authenticiteit. Waar de helft van commentariërend Nederland geen probleem ziet in een minister president die zich laat vertegenwoordigen door taalmodellen, de andere helft verbaasd zich in zorgen. Men zou hopen dat we AI de schuld kunnen geven van de vuilspuiterij die Trump verlaat. Verdrietig stellen we vast, dat de teksten, rechtstreeks in het door hamburgers en cola dieet verarmde Trump brein zijn ontstaan.

Na Jettens wapperende vlaggen en een Obamistische ‘het kan wel’ campagne, hadden we toch iets meer verwacht dat een veganistische D66-avatar die obligate berichtjes nullend en éénend, achter elkaar plakt.

We verlangen naar authenticiteit. Zo als de oude Willem Drees. Onze na-oorlogse premier die ooit de Amerikaanse minister Marshall in zijn rijtjeshuis aan de Haagse Beeklaan ontving omdat de zondag ook ambtenarenrust voorschreef en de hooggeplaatste, die kwam onderhandelen over Amerikaanse hulp aan het door oorlog verwoeste Europa, een kopje koffie en een kaakje aanbood. George Marshall schijnt gezegd te hebben; als een premier zo zuinig is, dan komt het geld goed terecht.

Duizenden AI-agenten gaan over digitale en morele grenzen. In hoeverre bepalen zij straks onze authenticiteit. Authenticiteit herbergt het woord autos, verwijzend naar zelf. Verwijzend naar het idee of de inspanning van de maker. Maar ooit ontwierpen wij AI.

Ik vrees met grote vrezen dat het woord authenticiteit binnenkort zal worden vervangen door artificiteit. Originaliteit met een stekker. Kunst met een powerbank.

Ik neem een hapje van de rood met witte paddenstoel die ik zonet plukte. Ik mag dood neervallen, maar ik meende toch echt een kabouter ietwat ongemakkelijk te zien wegrennen. Waarschijnlijk een zekere Spillebeen.